A hormonyszaleją, szaleją...
Estrogeny - hormony kobiecości Produkowane są w jajnikach.Za co odpowiadają
Dzięki estrogenom dojrzewamy. Gdy ich stężenie w organizmie ma odpowiedni poziom, dziewczynka staje się kobietą: rosną jej piersi, pojawia się owłosienie łonowe i pod pachami oraz pierwsza miesiączka (menarche).
U dojrzałej kobiety estrogeny wpływają na przebieg cyklu miesiączkowego i jego regu- larność. Ich stężenie wzrasta od pierwszego dnia cyklu aż do owulacji. Bez tego niemożliwe byłoby jajeczkowanie, a więc i zapłodnienie. Po owulacji ich poziom opada i najniższy jest przed okresem. Po miesiączce estrogeny sprawiają, że odbudowuje się błona śluzowa macicy.
Gdy kobieta zbliża się do menopauzy, w jajnikach powstaje coraz mniej estrogenów. To m.in. dlatego cykle miesiączkowe są rozregulowane, a miesiączki pojawiają się coraz rzadziej, by w ogóle ustać. Cykle są coraz częściej bezowulacyjne, a po ostatniej w życiu miesiączce (menopauzie) kobieta traci zdolność do zajścia w ciążę.
Estrogeny wpływają też na nasz nastrój i... pożądanie. Gdy ich poziom obniża się w drugiej połowie cyklu, byle błahostka może nas wytrącić z równowagi. Estrogenów jest kilka, a jeden z nich (estradiol) zwiększa swoje stężenie, kie- dy zbliża się jajeczkowanie. To sprawia, że podczas owulacji mamy większą ochotę na seks, a w czasie stosunku pochwa jest dobrze nawilżona.
Estrogeny nazywane są też hormonami urody, bo pod ich kierunkiem organizm produkuje kwas hialuronowy oraz kolagen - substancje, które korzystnie wpływają na cerę, skórę i włosy.
Hormony te pełnią także funkcję strażników zdrowia, sprawiają bowiem, że kobiety do okresu menopauzalnego rzadziej miewają zawały serca, wolniej wapnieją im tętnice i postępuje osteoporoza.
Gdy poziom estrogenów jest zbyt niski...
...nawet osiemnastolatka może nie mieć jeszcze miesiączek, cykle miesiączkowe mogą się wydłużać, możemy mieć trudności z zajściem w ciążę, szybciej wchodzimy w okres menopauzalny, szybciej się starzejemy, a nasza skóra oraz włosy są w coraz gorszej kondycji.
Gdy poziom estrogenów jest zbyt wysoki...
...może nam dokuczać PMS, piersi bywają bolesne, jesteśmy bardziej zagrożone nowotworami hormonozależnymi (np. rak trzonu macicy, rak piersi).
By wyrównać poziom estrogenów, lekarz może przepisać leki. Wpływają one na gruczoł sterujący wydzielaniem hormonów w organizmie i "każą" mu zmniejszyć lub zwiększyć produkcję estrogenów albo zawierają hormony (np. HTZ) i sztucznie podnoszą poziom estrogenów w organizmie.
Progesteron - hormon macierzyństwa Produkowany jest w jajnikach.Za co odpowiada
Pod wpływem progesteronu w drugiej połowie cyklu grubieje i rozpulchnia się błona śluzowa macicy po to, żeby mogła się w niej zagnieździć zapłodniona komórka jajowa (czyli zarodek).
Gdy dojdzie do zapłodnienia, progesteron uniemożliwia dalsze jajeczkowanie i aż do końca ciąży hamuje wydzielanie innego hormonu - oksytocyny, powodującej skurcze mięśnia macicy podczas porodu. Sygnalizuje też innemu hormonowi - prolaktynie - że powinien przystąpić do działania i pomóc w prawidłowym przebiegu ciąży.
gdy poziom progesteronu jest zbyt wysoki...
...kobieta może mieć trudności z zajściem w ciążę.
Gdy poziom progesteronu jest zbyt niski...
...może to uniemożliwić zagnieżdżenie się zarodka w śluzówce macicy lub utrzymanie zarodka i rozwój ciąży w macicy (samoistne poronienie). Może również sprzyjać przedwczesnemu porodowi.
Lekarz może zaordynować leki "podtrzymujące" ciążę. Jeśli poziom progesteronu jest za niski w II fazie cyklu, może to powodować nieregularne miesiączki. Lekarz dobiera wtedy preparaty hormonalne.
Oksytocyna - hormon miłościProdukowana jest w przysadce mózgowej.
Za co odpowiada
Oksytocyna wywołuje skurcze macicy przy porodzie, prowadzące do skrócenia i rozwarcia się jej szyjki. Dzięki temu dziecko może sprawniej przyjść na świat.
Hormon ten zapewnia też regularną produkcję mleka w gruczołach piersiowych.
Oksytocyna wzmacnia także instynkt macierzyństwa.
Jak twierdzą endokrynolodzy - ma ona większy wpływ na nasze życie seksualne niż wszystkie hormony razem wzięte. Gdy w czasie stosunku płciowego jej poziom gwałtownie się podnosi (nawet dwu-, trzykrotnie), dochodzi do orgazmu.
Gdy poziom oksytocyny jest zbyt niski...
...w codziennym życiu możemy mieć mniejszą ochotę na seks i kłopoty z osiągnięciem orgazmu. U kobiet w ciąży może się opóźniać poród, a młode mamy mogą mieć za mało pokarmu w piersiach.
Kobietom, którym odeszły wody płodowe, a poród się opóźnia, podaje się kroplówki z oksytocyną, by prowokować skurcze macicy. Kobietom, które mają problemy z karmieniem - czasem podaje się preparaty zwiększające laktację.
Prolaktyna - hormon matki karmiącej Produkowana jest w przysadce mózgowej.Za co odpowiada
Prolaktyna ma sprawić, że przez okres ciąży będzie istniało ciałko żółte (powstaje ono w jajniku, gdy podczas owulacji pęka pęcherzyk Graafa i uwalnia się z niego gotowa do zapłodnienia komórka jajowa) i będzie produkowało ważny dla utrzymania ciąży progesteron.
Prowokuje ona rozwój gruczołów mlecznych w sutkach oraz tworzenie się mleka, gdy kobieta karmi piersią.
Gdy poziom prolaktyny jest zbyt niski...
...może to być powodem za małej ilości mleka u matki karmiącej.
gdy poziom prolaktyny jest zbyt wysoki...
...powoduje to nadmierną produkcję pokarmu (mlekotok) u matek karmiących. U kobiet, które nie są w ciąży ani nie karmią dziecka, nadmiar prolaktyny jest przyczyną kłopotów z piersiami (bolesność oraz obrzmienie i wrażliwość na dotyk). Powoduje też zaburzenia cyklu miesiączkowego, sprawia, że cykle bywają bezowulacyjne, a wówczas kobieta nie może zajść w ciążę.
Lekarz może zlecić wykonanie badań, które pozwolą wyjaśnić przyczynę nadmiernej produkcji prolaktyny (może to być m.in. niedoczynność tarczycy, przewlekła niewydolność nerek, choroby wątroby, gruczolak przysadki mózgowej, zażywanie niektórych leków, np. antydepresyjnych). By przywrócić właściwy poziom prolaktyny, częściej stosuje się farmakoterapię, natomiast rzadziej zabieg chirurgiczny (np. usunięcie gruczolaka przysadki).
Nasz organizm produkuje ponad sto hormonów. Tzw. kobiecych jest zaledwie kilka, ale to właśnie one sprawiają, że dojrzewamy, kochamy, jesteśmy podniecone, zachodzimy w ciążę i rodzimy dzieci. Niestety, gdy poziom hormonów się obniża
lub jest zbyt wysoki, szwankuje i zdrowie, i nasze samopoczucie.
Tekst: Beata Prasałek. Konsultacja: dr Krzysztof Dynowski, ginekolog endokrynolog.
Poradnik Domowy nr 6, wydanie czs z dnia 01/06/2007 , str. 104
|
Witamy w Apteo. Jesteś nowym klientem? 
